Vasten op kantoor: een onverwachte hack voor meer focus en gezond ouder worden?

Om 10.00 uur koffie. Om 12.30 uur lunch. Om 15.00 uur een koekje bij de vergadering. En voor je het weet sta je om 17.00 uur alweer te bedenken wat er vanavond op tafel komt.

Veel kantoordagen draaien ongemerkt om eten. Niet omdat we honger hebben, maar omdat het nu eenmaal zo loopt.

Steeds meer mensen experimenteren daarom met vasten. Niet als crashdieet, maar als manier om hun energie, concentratie en gezondheid te verbeteren. Maar werkt dat ook echt? En wat betekent het voor mensen die de hele dag achter een bureau zitten?

Eerst even: wat is vasten?

Bij intermittent fasting (periodiek vasten) gaat het niet zozeer om wat je eet, maar vooral om wanneer je eet.

Een populaire vorm is het 16:8-schema:

• 16 uur niet eten

• 8 uur wel eten

Bijvoorbeeld: je eerste maaltijd om 12.00 uur en je laatste om 20.00 uur.

Dat betekent niet dat je 16 uur lang hongerig naar de klok hoeft te staren. Tijdens de vastperiode zijn water, thee en zwarte koffie meestal prima.

Waarom is vasten interessant voor kantoormedewerkers?

1. Minder energiedips in de middag

Veel kantoorwerkers herkennen het wel: na de lunch lijkt je brein een soort energiebesparingsmodus te activeren.

Onderzoek laat zien dat vasten de insulinegevoeligheid kan verbeteren en zorgt voor een stabielere energiehuishouding. Daardoor ervaren sommige mensen minder schommelingen in energie gedurende de dag. (Springer)

Oftewel: minder behoefte aan die derde cappuccino om 15.00 uur.

2. Mogelijk meer focus

Wanneer je niet continu aan het verteren bent, schakelt het lichaam over op andere energiebronnen, waaronder vetzuren en ketonen.

Onderzoekers zien aanwijzingen dat dit gunstige effecten kan hebben op cognitieve functies en concentratie. De resultaten zijn veelbelovend, maar nog niet definitief bewezen bij grote groepen mensen. (Springer)

3. Een tegenhanger voor urenlang stilzitten

Laten we eerlijk zijn: acht uur achter een scherm zitten is niet bepaald waar ons lichaam voor ontworpen is.

Vasten lijkt verschillende processen te activeren die samenhangen met metabole gezondheid, waaronder een betere bloedsuikerregulatie en vetverbranding. Dat kan interessant zijn voor mensen die een groot deel van hun werkdag zittend doorbrengen. (Springer)

4. Mogelijke voordelen voor gezond ouder worden

Dit is waar het onderwerp vaak interessant wordt.

Tijdens langere periodes zonder voedsel activeert het lichaam processen zoals autofagie: een soort interne schoonmaakdienst waarbij beschadigde celonderdelen worden opgeruimd en gerecycled. Wetenschappers denken dat dit een rol kan spelen bij gezond ouder worden. (Springer)

Maar hier hoort een belangrijke kanttekening bij.

De nuance die vaak ontbreekt

Op sociale media wordt vasten soms gepresenteerd alsof het de sleutel is tot een leven van 120 jaar.

Zo ver is de wetenschap nog lang niet.

Bij muizen en andere dieren zien onderzoekers regelmatig levensverlengende effecten van vasten. Bij mensen is dat nog niet aangetoond. Wel zien we verbeteringen in verschillende gezondheidsmarkers die samenhangen met gezond ouder worden. (ScienceDirect)

De eerlijke conclusie?

Vasten lijkt veelbelovend voor gezondheid en vitaliteit, maar we kunnen nog niet zeggen dat het mensen daadwerkelijk langer laat leven. (OUP Academic)

Hoe pas je dit toe zonder collega's gek te maken?

Je hoeft niet meteen een driedaagse watervast te starten.

Voor de meeste kantoormedewerkers is een eenvoudige aanpak realistischer:

Optie 1: Het ontbijt iets opschuiven

Normaal ontbijt je om 07.00 uur?

Probeer eens om pas om 09.00 of 10.00 uur te eten.

Optie 2: De 12-uurregel

Eet bijvoorbeeld tussen 08.00 en 20.00 uur.

Niet spectaculair, wel haalbaar.

Optie 3: Het populaire 16:8-schema

• Eerste maaltijd: 12.00 uur

• Laatste maaltijd: 20.00 uur

Hiermee sla je meestal alleen het ontbijt over.

Wanneer is vasten geen goed idee?

Vasten is niet voor iedereen geschikt.

Wees voorzichtig of overleg eerst met een arts als je:

• diabetes hebt;

• zwanger bent;

• medicatie gebruikt die invloed heeft op de bloedsuiker;

• een eetstoornis hebt of hebt gehad;

• medische aandoeningen hebt waarbij regelmatig eten belangrijk is. (The Guardian)

Tot slot

Voor veel kantoormedewerkers is de grootste gezondheidsuitdaging niet een gebrek aan superfoods, maar een combinatie van veel zitten, weinig bewegen en continu eten zonder echte honger.

Vasten is geen wondermiddel. Een dagelijkse wandeling, voldoende slaap en regelmatig bewegen leveren waarschijnlijk meer gezondheidswinst op.

Maar als hulpmiddel om bewuster te eten, energiedips te verminderen en mogelijk gezond ouder te worden, is intermittent fasting zeker interessant genoeg om eens te proberen. Misschien ontdek je wel dat je productiever bent zonder die koek van 10 uur.